Մեղուները թռչող միջատների խումբ են, որոնք առանցքային դեր ունեն բնության մեջ՝ որպես բույսերի հիմնական փոշոտողներ։

Հիմնական տեղեկություններ

• Տեսակներ. Աշխարհում հայտնի է մեղուների շուրջ 21,000 տեսակ:
• Սնունդ. Սնվում են նեկտարով (էներգիայի աղբյուր) և ծաղկափոշով (սպիտակուցի աղբյուր)։
• Հոտառություն. Շատ ուժեղ է. նեկտարի հոտը զգում են մինչև 1 կմ հեռավորությունից։
• Աշխատասիրություն. 1 կգ մեղր հավաքելու համար մեղուն պետք է այցելի մոտ 10 միլիոն ծաղիկ։

Մեղվաընտանիքի կառուցվածքը

Մեղուներն ապրում են խիստ կազմակերպված համայնքներով, որտեղ յուրաքանչյուրն ունի իր դերը.

1. Մայր մեղու (Թագուհի). Ընտանիքի միակ ձվադրող էգն է։ Օրական կարող է դնել մինչև 2000-3000 ձու։
2. Աշխատավոր մեղուներ. Էգեր են, որոնք կատարում են ողջ աշխատանքը՝ կեր հայթայթել, բունը մաքրել, ձագերին կերակրել և մեղր պատրաստել։
3. Բոռեր. Արուներն են, որոնց միակ գործը մայր մեղվին բեղմնավորելն է։

Հայկական մեղուն

Հայաստանը մեղվաբուծության հնագույն կենտրոններից է։ Առանձնահատուկ է Հայկական դեղին մեղուն.

• Ռեկորդակիր. Ունի աշխարհում ամենաերկար կնճիթը (7.2 մմ), ինչը թույլ է տալիս նեկտար հավաքել նույնիսկ ամենախորը ծաղիկներից։
• Բնավորություն. Համարվում է խաղաղասեր և քիչ խայթող։
• Տարածվածություն. Հիմնականում հանդիպում է Սյունիքում, Վայոց Ձորում և Արցախում։

Հետաքրքիր փաստեր

• Մեղվապար. Մեղուները միմյանց տեղեկացնում են նեկտարի տեղի մասին հատուկ «պարային» շարժումների միջոցով։
• Արագություն. Առանց բեռի մեղուն թռչում է մոտ 65 կմ/ժ արագությամբ։
• Կյանքի տևողություն. Աշխատավոր մեղուները ամռանը ապրում են ընդամենը 40-45 օր՝ գերհոգնածության պատճառով։

1. She goes (go) to school every day.
2. They play(play) football after school.
3. He eats (eat) breakfast at 8:00.
4. We study (study) English on Monday.
5. My mother works (work) in a hospital.
6. I like (like) reading books.
7. The teacher helps (help) students.
8. Anna has (have) a new bag.
9. The sun rises (rise) in the morning.
10. We watch (watch) TV in the evening.

5. Make sentences negative (Present Simple)

1. I play football. → I don’t play football.
2. She likes apples. → She does’t like apples.
3. They go to school on Sunday. → They don’t go to school on Sunday.
4. He reads books. → He doesn’t read books.
5. We watch TV every day. → We don’t watch TV every day.

6. Make questions (Present Simple)

1. you / like / English? → Do you like English?
2. she / go / to school / every day? → Does she go to school every day?
3. they / play / football? → do they play football?
4. he / eat / breakfast / at 7? → Does he eat breakfast at 7?
5. we / have / homework? → Do we have homework?

7. Put the verbs in Present Continuous

1. I am writing (write) a sentence now.
2. She is reading (read) a book at the moment.
3. They are playing (play) in the yard now.
4. We are learning (learn) English now.
5. He is sitting (sit) next to his friend.

8. Choose Present Simple or Present Continuous

1. I go (go / am going) to school every day.
2. She is reading (reads / is reading) a book now.
3. They are playing (play / are playing) football at the moment.
4. We watch (watch / are watching) TV every evening.
5. He is eating (eats / is eating) breakfast now.
6. The teacher is explaining (explains / is explaining) the lesson now.
7. I like (like / am liking) apples.
8. She is writing (writes / is writing) in her notebook now.

9. Add ’s or s’ (possession)

1. This is my mother’s (mother) bag.
2. The teacher’s(teacher) book is on the table.
3. The students’ (students) classroom is big.
4. That is Anna’s (Anna) pen.
5. The boys’ (boys) balls are in the yard.

10. Mixed Practice (All topics)

1. There is an(is/are) apple on the table.
2. The cat is on the chair.
3. She goes (go/goes) to school every day.
4. They are playing(are playing/play) now.
5. This is my friend’s (friend/friend’s) book.
6. There are (is/are) two dogs in the yard.
7. I am in (in/on) the classroom.
8. He eats(eat/eats) lunch at 2:00.
9. We are reading (are reading/read) a story now.
10. The teachers’ (teacher/teachers’) room is clean.

Ռուդոլֆ Էրիխ Ռասպե

(«Մյունծհաուզենի արկածները» գրքից)

Երկար քթով մի փոքրիկ ծերուկ, բուխարու առաջ նստած, պատմում էր իր արկածները։

Լսողները նրա երեսին ծիծաղում էին.

— Ա՜յ քեզ Մյունխհաուզեն, ա՜յ քեզ բարոն։

Բայց ծերուկը նրանց չէր էլ նայում։ Նա հանդարտ շարունակում էր պատմել, թե ինչպես է թռել լուսին, ինչպես է ապրել երեքոտանի մարդկանց մեջ, թե ինչպես իրեն մի մեծ ձուկ կուլ է տվել, ինչպես է գլուխը կտրվել։

Սի անգամ ինչ-որ մի անցորդ լսեց, լսեց նրան ու հանկարծ բացականչեց.

— Ա՜յդ բոլորը սուտ է։ Այնպիսի բաներ չեն եղել։

Ծերուկը դեմքը խոժոռեց և ծանր ու մեծ պատասխանեց.

— Այն բոլոր կոմսերը, բարոնները, իշխաններն ու սուլթանները, որոնց ես պատիվ եմ ունեցել լավագույն բարեկամներ անվանել, միշտ ասում էին, որ ես աշխարհիս ամենաճշմարտախոս մարդն եմ։

Շրջապատողներն ավելի բարձր հռհռացին։ 22

— Մյունխհաուզենը ճշմարտախոս մարդ է։ Հա՛, հա՛, հա՛, հա՛, հա՛, հա՛…

Իսկ Մյունխհաուզենը, նրանց վրա ուշադրություն չդարձնելով, շարունակում էր պատմել, թե ինչպես եղջերվի գլխին մի հրաշք-ծառ էր աճել։

— Ծա՞ռ… եղջերվի գլխի՞ն…

— Այո, բալի ծառ, իսկ ծառի վրա՝ բալ… Հյութալի, քաղցր բալ…

Այդ բոլոր պատմվածքները տպված են այստեղ, այս գրքում` «Մյունխհաուզենի արկածները»։ Կարդացե՛ք և ինքներդ դատե՛ք, աշխարհում բարոն Մյունխհաուզենից ավելի ճշմարտախոս մարդ եղե՞լ է արդյոք։

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Մյունխհաուզենին:

Երկար քթով մի փոքրիկ ծերուկ էր,որն ուներ շաաա՜տ վառ երևակայություն։

• Քեզ ծանոթ ո՞ր հերոսին կնմանեցնես նրան:

Ես նրան նմանեցնում եմ Սուտլիկ Որսկանին,որովհոտև նա նույնպես սիրում էր ֆանտաստիկ բաներ պատմել։

1. Fill in with a / an

1. I have __an_ apple and _a__ banana in my bag.
2. She is _a__ teacher and her brother is _an__ engineer.
3. We see __a_ dog under the table and __a_ cat on the chair.
4. He wants to buy __an_ umbrella and _a__ book.
5. There is _an__ orange and _an__ egg on the plate.

2. Fill in with There is / There are

1. ___There is___ a library in my school.
2. __There are____ many students in the classroom.
3. __There is____ a book on the table.
4. ___There are___ two chairs near the door.
5. ___There is___ a playground behind the school.

3. Choose the correct preposition

(on, in, under, at, next to, near, about, for)

1. The book is _on__ the table.
2. The cat is _under__ the chair.
3. I am _at__ school now.
4. She is sitting _next to__ me.
5. The park is _near__ my house.
6. This lesson is _about__ animals.
7. I have a gift _for__ you.
8. The students are _in__ the classroom.
9. The clock is _on__ the wall.
10. The bag is _on__ the desk.

Կար չկար,մի տղա կար՝ անունը Արամ։Նա շատ էր երազում։ Այնքան շատ, որ երբեմն ինքն էլ էր մոռանում՝ որն է իրական, որն՝ երազ։Մի օր նա պատահմամբ մի դուռ գտավ,այն փոքրիկ դուռ էր պատի մեջ։Նա բացեց դուռն ու հայտնվեց մի երկրում,
որտեղ բոլոր երազանքներն իրականանում են հենց այնպես։

— Ես ուզում եմ հեծանիվ,— ասաց Արամը։
Ու հեծանիվը հայտնվեց։

— Ես ուզում եմ թռչել,— մտածեց նա։
Ու նա արդեն երկնքում էր։Սկզբում շատ ուրախ էր։
Ամեն ինչ հեշտ էր, արագ, առանց սպասելու։Բայց մի քանի օր անց նա սկսեց ձանձրանալ։
Ոչինչ չէր մնում սպասելու, ոչինչ՝ երազելու։Արամը նստեց ու ասաց․
— Ես ուզում եմ մի բան, որը միանգամից չկատարվի։Հետո նրա դիմաց հայտնվեց մի փոքրիկ սերմ։
— Սա քո նոր երազանքն է,— կարծես ասաց ինչ-որ ձայն։Արամը վերցրեց սերմը, տնկեց ու սկսեց ջրել։
Ամեն օր սպասում էր, նայում, ուրախանում փոքրիկ փոփոխություններից։Եվ նա հասկացավ՝
երբ երազանքները միանգամից են կատարվում, նրանք արագ մոռացվում են,
իսկ երբ սպասում ես՝ դրանք դառնում են ավելի թանկ։Վերջում Արամը փակեց դուռը ու վերադարձավ տուն։
Բայց արդեն ուրիշ Արամ էր՝
նա ոչ միայն երազում էր, այլ նաև սովորել էր սպասել